|
T.C. BAŞBAKANLIK
DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI
İSTANBUL TEKSTİL VE
KONFEKSİYON İHRACATÇI BİRLİKLERİ
B.02.1.DTM.5.10.01.14. 211 / 13428
10 Eylül 2002
İSTANBUL TEKSTİL VE KONFEKSİYON
İHRACATÇI BİRLİKLERİ ÜYELERİNE SİRKÜLER
2002/53
Belirli hazır giyim ürünlerinde ABD’ye
ihracatta yaşanılan kota sıkışıklığı nedeniyle, ABD
kota uygulaması açısından menşe ülkenin tesbiti konusunda
üyelerimizce sıklıkla sorulan sorulara açıklık getirmek
gereği duyulmuştur.
Bilindiği gibi, ABD 1 temmuz 1996 tarihinden
itibaren hazır giyim ürünlerinin menşe ülkesinin belirlenmesinde
eşyanın esaslı değişim geçirdiği, başka bir deyişle
önemli dikim işleminin gerçekleştirildiği ülkeyi menşe
ülke olarak kabul etmektedir.
Bu kuralın tek istisnası İsrail’dir.
ABD tarafından, İsrail için kumaşın kesilmesi esaslı
değişim kabul edilmektedir.
Bu itibarla, kumaşın kesim işlemi İsrail’de
gerçekleştirilerek birden fazla ülkede üretilen konfeksiyon
ürünleri İsrail menşei kazanmakta ve ürünler ABD’ye
girişte kota kısıtlamaları kapsamı dışında kalmaktadır.
Başka bir deyişle, kumaşın menşe ülkesine
ve dikim işleminin yapıldığı ülkenin neresi olduğuna
bakılmaksızın, İsrail’de kesilmiş kumaşlar ile üretilen
hazır giyim ürünlerinin kota kısıtlamaları açısından
menşe ülkesi İsrail olmakta ve ABD’ye ihracatta kota
ve vize uygulamasına tabi olmamaktadır.Ancak bu ürünlerin
ABD’ye girişte gümrük vergileri açısından bir değişiklik
olmamaktadır.
Birden fazla ülkede üretilerek ABD’ne
ihraç edilen konfeksiyon ürünlerinin menşe ülkesinin
belirlenmesine yönelik olarak, ABD Gümrük makamlarının
geçmişte düzenledikleri bağlayıcı kararlarının (customs
binding ruling) yeraldığı web sitesinde
(http://rulings.customs.gov)
ABD ile İsrail arasında varolan Serbest Ticaret Anlaşması’na
atıfta bulunularak daha önce yayınlanmış bazı kararların
yasal dayanağı ile ilgili açıklamaların özet çevirisi
ve bazı uygulama örnekleri aşağıda sunulmaktadır.
Bu kararlar incelendiğinde,ülkemizden
ABD’ne ihracatta kota sıkıntısı yaşanan hazır giyim
ürünlerinde, kumaş kesim işlemi İsrail’de gerçekleştirildiği
takdirde, ABD’ne kotasız ihracat olanağının doğduğu
görülmektedir.
Diğer taraftan, ABD’ne bu şekilde kota
kısıtlaması kapsamı dışında ürün ihraç etmeyi planlayan
firmalarımızın ABD Gümrük makamlarından kendi firmalarına
ve ürünlerine yönelik bağlayıcı karar almaları ABD gümrüklerinde
bir sorunla karşılaşmamaları açısından önerilmektedir.
MENŞE ÜLKE :ABD’de 1 Temmuz 1996 tarihinden
itibaren tekstil ve hazır giyim ürünlerinin menşe ülkesinin
belirlenmesinde 5 Eylül 1995 tarihli ve 102.21 nolu
Gümrük Yasası uygulanmaktadır. Bu yasa da 1994 yılında
ABD Başkanı tarafından imzalanan Uruguay Round Anlaşmasına
dayandırılmaktadır.
ABD – İSRAİL STA İSTİSNASI :Menşe ülkenin
belirlenmesine yönelik düzenlenmiş olan ABD Yasasının
dayandırıldığı Uruguay Round Anlaşması’nın 334(b)(5)
bölümünde şu hüküm yeralmaktadır:
“Bu bölüm gümrük yasaları ve miktar
kısıtlamalarının uygulanmasına yönelik olarak, ABD ile
1 Ocak 1987 tarihinden önce yürürlüğe girmiş Serbest
Ticaret Anlaşması olan bir ülke menşeli ürünler için
uygulanmayacaktır. Bu amaçla, STA taraflarının karşılıklı
mutabakatı ile değişmediği sürece bu Anlaşmanın öncesinde
uygulanmakta olan kurallar geçerli olacaktır”
Bu hükmün uygulanabileceği tek ülke
İsrail’dir. Bu durumda 1 Temmuz 1996 tarihinden itibaren
tekstil ve hazırgiyim ürünlerinin menşe ülke tespitinde
kullanılan kurallar İsrail için uygulanmamakta, bu durum
31 Temmuz 1996 tarihli Vol 61, 148 nolu Federal Register’da
resmi olarak yayınlanmış bulunmaktadır.
Bu çerçevede, üretimi birden fazla
ülkede gerçekleştirilmiş hazır giyim ürünleri için eşyanın
önemli değişimden geçtiği ülke menşe ülke olarak kabul
edilmekte ve yukarıda belirtilen istisnai hüküm gereği
şu anda yürürlükte olan menşe kurallarından farklı olarak
İsrail için kumaşın kesilmesinin önemli değişim olarak
kabul edildiği kural uygulanmaktadır.
DİREK OLARAK İSRAİL’ DEN İTHALAT: ABD
Tarife Cetveli’nin 8 nolu genel notunda, ürünlerin ABD
gümrük bölgesine direk olarak İsrail’den ithal edilmesi
ve ABD-İsrail STA gereği İsrail’de yapılan işlemlerin
% 35 oranında katma değer yaratması durumunda ‘özel’
gümrük vergisi oranı uygulanacağı belirtilmekte, direk
olarak İsrail’den gönderilmemesi ve % 35 katma değer
kriterinin sağlanmadığı durumunda bu ürünler ‘özel’
gümrük vergisi oranına tabi olmamaktadır.
“Direk olarak İsrail’den ABD’ne gönderilmesi”
hazır giyim ürünlerinin İsrail’de sınıflandırma, kalite
kontrol, paketleme vb. işlemlerin yapılarak ABD’ne ihraç
edilmesini ifade etmektedir.
SONUÇ: Uluslararası tekstil ticaret
anlaşmaları çerçevesinde, ABD tarafından İsrail ürünlerine
kota kısıtlaması veya vize uygulaması bulunmamaktadır.
Bu durumda, kumaşın kesim işlemi İsrail’de gerçekleştirilerek
birden fazla ülkede üretilen hazır giyim ürünleri İsrail
menşesi kazanmakta ve ürünler kota kısıtlamaları kapsamı
dışında kalmakta ancak bu ürünler ABD’ne direk olarak
İsrail’den ithal edilmediğinden özel gümrük vergisi
oranı uygulanmamaktadır.
ÖRNEKLER
ÖRNEK I : (ABD Bağlayıcı
Kararı için Bkz. NY
E89304)
- Pamuklu-Suni/Sentetik bayan pantolonu
Tayvan, Hong Kong, Çin veya İspanya’da
dokunmuş kumaş üzerinde kalıpları işaretlenmemiş halde
İsrail’e gönderilir. Kumaş İsrail’de biraraya getirildiğinde
bitmiş pantolon haline gelecek şekilde parçalar halinde
kesilir. Kesilen parçalar Sri Lanka’ya gönderilerek
burada birbirine dikilip bitmiş pantolon haline getirilir.
Yıkama, ütüleme ve paketleme işlemleri yapılarak Sri
Lanka’dan ABD’ne gönderilir.
Bahsi geçen ürünler İsrail menşelidir,
kota kısıtlaması uygulanmamaktadır. Ancak direk olarak
İsrail’den ihraç edilmediği için özel gümrük vergisi
uygulamasından yararlanmamaktadır.
ÖRNEK II: (ABD Bağlayıcı
Kararı için Bkz. NY
F86326)
- Pamuklu dokuma (denim) erkek pantolon ve şortu
İsrail’den başka bir ülkede dokunmuş
kumaş işaretlenmemiş halde İsrail’e gönderilerek, burada
pantolon ve şortları oluşturacak parçalar halinde kesilir.
Kesilen parçalar biraraya getirilerek ABD’ne ihraç edilmek
üzere Çin’e veya başka bir ülkeye gönderilir.
Bahsi geçen ürünler ABD Menşe Kuralları’nın
ABD-İsrail STA istisnası hükümleri çerçevesinde İsrail’de
önemli değişim (substantial transformation) görmüştür,
İsrail menşelidir. Kota kısıtlaması uygulanmamaktadır.
Ancak direk olarak İsrail’den ihraç edilmediği için
özel gümrük vergisi uygulamasından yararlanmamaktadır.
ÖRNEK III: (ABD Bağlayıcı
Kararı için Bkz. NY
F86333)
- Pamuklu, SSE örme bay gömlek, T-Shirt, kazak
Çin’de veya başka bir ülkede örülerek
üretilen kumaş İsrail’e gönderilerek burada kesilir
ve kesilmiş paneller Çin’e veya başka bir ülkeye geri
gönderilerek biraraya getirme ve bitirme işlemleri yapılır
ve ABD’ne ihraç edilir.
Bahsi geçen ürünler İsrail menşelidir,
kota kısıtlaması uygulanmamaktadır. Ancak direk olarak
İsrail’den ihraç edilmediği için özel gümrük vergisi
uygulamasından yararlanmamaktadır.
ÖRNEK IV: (ABD Bağlayıcı
Kararı için Bkz. HQ
557892)
- Pamuklu dokuma (denim) pantolon, ceket, gömlek ve
şort
İsrail’de üretilen kumaş İsrail’de
kesildikten sonra basit dikiş işlemi ile biraraya getirilmek
ve yıkaması yapılmak üzere üçüncü ülkeye gönderilir.
Bitmiş ürün İsrail’e geri gönderilir ve başka bir üretim
işlemine tabi tutulmaksızın İsrail’den ABD’ne ihraç
edilir.
Bahsi geçen ürünler İsrail menşelidir,
kota kısıtlaması uygulanmamaktadır. Ancak sözkonusu
ürünler, ABD-İsrail STA istisnasında yeralan diğer bir
hüküm gereği olarak “İsrail’de ticarete konu olma” (enter
the commerce of İsrael) kriterini sağlamadığı için İsrail’den
direk olarak ABD’ne ihraç edilmiş kabul edilmemekte
ve özel gümrük vergisi uygulamasından yararlanmamaktadır.
ÖRNEK V: (ABD Bağlayıcı
Kararı için Bkz. HQ
557892)
- Pamuklu dokuma (denim) pantolon, ceket, gömlek ve
şort
Üçüncü ülkede üretilen kumaş İsrail’e
gönderilerek burada kesilir. Kesilen parçalar üçüncü
ülkeye gönderilir ve biraraya getirme işlemi yapılarak
ürün İsrail’e geri gönderilir. İsrail’de yıkama, ütüleme,
paketleme ve kalite kontrol işlemleri yapılır ve bitmiş
ürün ABD’ne ihraç edilir.
Bahsi geçen ürünler İsrail menşelidir,
kota kısıtlaması uygulanmamaktadır. Yıkama, ütüleme,
paketleme ve kalite kontrol işlemleri İsrail’de gerçekleştirildikten
sonra buradan ABD’ne ihraç edildiği için direk olarak
İsrail’den ihraç edilmiş kabul edilmektedir. Bu durumda
ABD-İsrail STA kapsamında, İsrail’de üretilen ürün ve
yaratılan katma değerin (İsrail girdisinin) payının,
ürünün toplam maliyeti veya değeri içerisinde % 35’den
az olmaması koşuluyla özel gümrük vergisi uygulamasından
faydalanacaktır.
|